«Αν δεν είχα πάει στην Αφρική, θα ζούσα μέσα σε ένα ψέμα»

Στη Θεσσαλονίκη βρέθηκε ο Σεβ. Μητροπολίτης Καμερούν κ. Γρηγόριος, καλεσμένος της Αδελφότητας Ορθοδόξου Εξωτερικής Ιεραποστολής. Αντλώντας από τα 21 χρόνια συνεχούς παρουσίας του στο Καμερούν, μοιράστηκε με το ακροατήριο την εμπειρία του από το ιεραποστολικό έργο στην υποσαχάρια Αφρική, ένα έργο που όπως τόνισε χαρακτηριστικά μάς φέρνει αντιμέτωπους με προκλήσεις πανομοιότυπες με εκείνες της πρώτης Εκκλησίας γύρω στα 160 μ.Χ.

Ο Σεβασμιώτατος αντέκρουσε τον μύθο της «απολίτιστης Αφρικής», χαρακτηρίζοντάς τον «κακό μύθο και δυσφήμιση». Οι χιλιάδες φυλές της ηπείρου, 230 μόνο στο Καμερούν, 550 στη γειτονική Νιγηρία, κουβαλούν μακραίωνους πολιτισμούς με ταφικά τελετουργικά, ποίηση, μουσική και θεολογία. Ως παράδειγμα ανέφερε τα πορτρέτα του Φαγιούμ: η ψυχή, πίστευαν, χρειαζόταν να αναγνωρίσει το σώμα της για να επιστρέψει σε αυτό. «Αυτό είναι μια θεολογία από πίσω».

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του στο Βελγικό Κονγκό και τον Λεοπόλδο Β΄, ο οποίος απέκτησε ολόκληρη τη χώρα ως προσωπική περιουσία δίνοντας σε αντάλλαγμα χρωματιστά υφάσματα! Στις φυτείες καουτσούκ που εγκατέστησε, όσοι δεν ανταποκρίνονταν επαρκώς στην ημερήσια συγκομιδή παραδειγματίζονταν με ακρωτηριασμό του χεριού! «Έκοψαν τόσα πολλά χέρια που έγινε μονάδα μέτρησης», είπε ο Σεβασμιώτατος. Παράλληλα, Αφρικανοί εκτίθεντο σε ευρωπαϊκούς ζωολογικούς κήπους ως «αξιοπερίεργα ζώα»!

Βαθιά συγκίνηση προκάλεσε η αναφορά στον Jomo Kenyatta και τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Μακάριο Γ, η φιλία των οποίων οικοδομήθηκε όταν οδηγήθηκαν μαζί στην εξορία από τους Βρετανούς αποικιοκράτες, και έμεινε στην ιστορία με την παραχώρηση του λόφου της Riruta έξω από το Ναϊρόμπι, που εξελίχθηκε στο κέντρο της συστηματικής Ορθόδοξης εργασίας στη χώρα της Κένυας.

Αναφερόμενος στο σύγχρονο θρησκευτικό τοπίο, ο Σεβασμιώτατος επεσήμανε την επέλαση του «Ευαγγελίου της Ευημερίας», της προτεσταντικής θεολογίας που υπόσχεται υλική ευημερία στους πιστούς, καθώς και των συνδρομητικών προτεσταντικών εκκλησιών που κυριαρχούν στην ήπειρο της Αφρικής. Σε όλα αυτά αντιπαραβάλλεται ο αυτοθυσιαστικός χαρακτήρας της Ορθοδοξίας: «Η ζωή περνάει μέσα από πάρα πολλές δυσκολίες· και αν περνάει από ευκολίες, να φοβάσαι».

Ως προς τη μέθοδο της Ιεραποστολής, ο Σεβασμιώτατος αποκάλυψε ότι ο ίδιος ξεκινά πάντοτε με τα κεφάλαια 5 έως 7 του κατά Ματθαίον ευαγγελίου, δηλαδή με την Επί του Όρους Ομιλία. «Αν είχε χαθεί όλο το Ευαγγέλιο και είχαν μείνει μόνο αυτά τα τρία κεφάλαια, μπορούν να εξισορροπήσουν τα πάντα». Η ιεραποστολή, υπογράμμισε, δεν εξαντλείται σε ένα γρήγορο βάπτισμα αλλά απαιτεί μόνιμη παρουσία και έμπρακτο παράδειγμα: «Αν διδάσκω το Ευαγγέλιο και ζω μια άλλη ζωή, το καταρρίπτω αμέσως».

Η ομιλία ολοκληρώθηκε με μια προσωπική εξομολόγηση: «Αν δεν είχα πάει στο Καμερούν, θα ζούσα μέσα σε ένα ψέμα, στο ψέμα ότι ο κόσμος είναι αυτό που έχω γνωρίσει» στην Ελλάδα των «99% Ορθοδόξων». Και κατέληξε με μια εικόνα-σύμβολο: «Βγαίνοντας από τα σύνορα της πατρίδας γίνεσαι αμελητέα μειοψηφία. Αλλά αυτή η μειονότητα, αν πραγματικά δουλέψει για τον Χριστό, είναι το προζύμι που μπορεί να ζυμώσει όλο το αλεύρι».